Van Voet naar Nek

Waarom de oorzaak van een klacht zich niet altijd bevindt op de plek waar je pijn voelt

"Een huis met een scheve fundering krijgt uiteindelijk scheuren in de muren. Toch repareer je niet alleen de scheur, maar onderzoek je ook de fundering. Het menselijk lichaam werkt vaak op een vergelijkbare manier."

Het lichaam werkt als één geheel

Wanneer je pijn hebt in je nek, schouder of onderrug, is het logisch dat alle aandacht naar die plek gaat. Daar voel je immers de klacht.

Toch is pijn niet altijd hetzelfde als de oorzaak.

Het lichaam bestaat uit botten, gewrichten, spieren, pezen, fascia en zenuwen die voortdurend met elkaar samenwerken. Als één onderdeel minder goed functioneert, zullen andere delen proberen dit op te vangen. Dit noemen we compensatie.

Compensatie is geen fout van het lichaam. Integendeel: het is een slimme manier waarop het lichaam ervoor zorgt dat je kunt blijven bewegen.

Maar wanneer een compensatie langdurig aanwezig blijft, kan juist daar overbelasting ontstaan.

De voet: het fundament van je lichaam

Elke stap begint bij de voet.

De voet vangt schokken op, zorgt voor balans en geeft via duizenden zenuwuiteinden voortdurend informatie door aan het zenuwstelsel over de ondergrond waarop je loopt.

Een gezonde voet:

• beweegt soepel;
• verdeelt de belasting;
• ondersteunt de voetboog;
• helpt je lichaam in balans te blijven.

Wanneer deze functies verminderen, hoeft dat niet direct pijn in de voet te geven. Vaak past het lichaam zich ongemerkt aan.

Hoe spanning zich kan verplaatsen

Stel dat de grote teen minder goed beweegt of de voet minder goed afwikkelt tijdens het lopen.

Het lichaam zal proberen die beperking ergens anders op te vangen.

Dat kan bijvoorbeeld invloed hebben op:

Voet → Enkel → Knie → Heup → Bekken → Onderrug → Schouders → Nek

Niet omdat spanning letterlijk omhoog "loopt", maar omdat elk gewricht en elke spier invloed heeft op de manier waarop de volgende schakel beweegt en belast wordt.

Na verloop van tijd kan een kleine aanpassing onderin het lichaam leiden tot verhoogde spanning of overbelasting hoger in de keten.

Waarom niet iedereen dezelfde klachten krijgt

Het menselijk lichaam is bijzonder veerkrachtig.

Twee mensen met precies dezelfde voetstand kunnen totaal verschillende klachten ontwikkelen.

Dat komt doordat ook andere factoren een rol spelen, zoals:

• spierkracht;
• mobiliteit;
• bindweefsel (fascia);
• oude blessures;
• dagelijkse belasting;
• stress;
• slaap;
• herstelvermogen;
• individuele anatomie.

Daarom bestaat er zelden één oorzaak voor een klacht. Vaak is het een samenspel van verschillende factoren.

Van symptoom naar systeem

Binnen Balance in Action proberen we niet alleen te kijken waar iemand pijn ervaart, maar ook waarom het lichaam mogelijk is gaan compenseren.

Dat betekent niet dat iedere rugklacht begint bij de voet.

En ook niet dat elke nekklacht wordt veroorzaakt door een scheef bekken.

Wel betekent het dat het soms waardevol is om verder te kijken dan de plek waar de pijn zich uit.

Juist door het lichaam als één systeem te bekijken, ontstaan vaak nieuwe inzichten.

Wat kun je zelf observeren?

Je hoeft geen therapeut te zijn om nieuwsgierig naar je eigen lichaam te kijken.

Vraag jezelf bijvoorbeeld eens af:

• Kun je je tenen spreiden?
• Beweegt je grote teen soepel omhoog?
• Kun je 30 seconden stabiel op één been staan?
• Kun je hurken zonder dat je hielen loskomen?
• Voelen je voeten sterk en veerkrachtig aan na een wandeling?

Deze vragen geven geen diagnose, maar kunnen wel helpen om bewuster te worden van je eigen bewegingspatroon.

De eerste stap naar verandering

Het lichaam is voortdurend bezig om evenwicht te bewaren.

Pijn is daarbij niet altijd de vijand. Soms is het een signaal dat het lichaam ergens anders al langere tijd extra werk verricht.

Door niet alleen naar de klacht te kijken, maar ook naar de samenhang tussen verschillende lichaamsdelen, ontstaat ruimte om het lichaam beter te begrijpen.

Want hoe beter je begrijpt hoe jouw lichaam samenwerkt, hoe beter je kunt leren samenwerken mét je lichaam.

Deze blog maakt deel uit van de kennisroute "Het Fundament van het Lichaam"

In deze serie ontdek je stap voor stap hoe voeten, houding, fascia, spieren en het zenuwstelsel met elkaar verbonden zijn.

Lees ook:

• De voeten als fundament van het lichaam
• De gezonde voet in cijfers
• Kan jouw voet dit nog?
• Moderne schoen versus natuurlijke voet
• Heb ik echt een zwakke onderrug?
• De psoas: de vergeten spier
• Waarom sterker niet altijd beter is

Educatieve disclaimer

Dit artikel is bedoeld voor educatieve doeleinden en wil inzicht geven in mogelijke samenhangen binnen het bewegingsapparaat. De beschreven mechanismen zijn algemene voorbeelden en vormen geen diagnose. Klachten kunnen verschillende oorzaken hebben. Raadpleeg bij aanhoudende, ernstige of plotseling ontstane klachten altijd een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener.